Serwis Samorzędowego Przedszkola Integracyjnego Nr 16 w Białej Podlaskiej
Ostatnie artykuły
Nawigacja
***

Logowanie
Nazwa użytkownika

Hasło



Nie masz jeszcze konta?
Zarejestruj się

Nie możesz się zalogować?
Poproś o nowe hasło
Aktualnie online
» Gości online: 5

» Użytkowników online: 0

» Łącznie użytkowników: 10
» Najnowszy użytkownik: irena bednarek
Nawigacja
Adaptacja dziecka w Przedszkolu
Adaptacja dziecka w przedszkolu

Każda zmiana w życiu człowieka przynosi ze sobą przeżycia radosne i pożądane, ale czasami też doznania trudne oraz bolesne. Ważnym momentem w życiu dziecka jest z pewnością przekroczenie progu przedszkola. Doświadczenie to rozpoczyna proces adaptacji do nowego środowiska. Pierwszym i przez długi czas jedynym środowiskiem, w którym wzrasta i rozwija się dziecko, jest rodzina. Gdy dziecko kończy 3 rok życia wpływy rodziny zostają uzupełnione wpływami przedszkola. Przekroczenie progu przedszkola przez dzieci 3, 4-letnie to moment rozpoczęcia życia w dwu środowiskach: rodzinnym i instytucjonalnym. Jest to również moment przełomowym w jego rozwoju społecznym. Dla wielu dzieci oznacza on pierwsze kontakty z dużą grupą, co wiąże się ze zmianą dotychczasowego trybu życia. Dojrzałość społeczna u każdego dziecka rozwija się indywidualnie i z różnym nasileniem. Warunkowana jest wieloma czynnikami, na przykład:

  • relacjami z rodzeństwem
  • dotychczasową relacją z rodzicami i innymi dorosłymi
  • otwartością rodziców na innych ludzi
  • temperamentem i osobowością dziecka
  • poziomem znajomości zasad współdziałania
  • stanem zdrowia (dzieciom z deficytami rozwojowymi trudniej czasem współdziałać z innymi)
  • umiejętnością panowania nad emocjami
  • rozwojem mowy
  • poziomem skupiania uwagi w zabawie
Proces adaptacji przebiega w przypadku każdego dziecka inaczej. Dzieci w tym samym wieku mogą się różnić pod względem poziomu rozwoju umysłowego, ruchowego i społecznego. Dzieci różnią się między sobą poziomem zdolności przystosowawczych. Są dzieci, które adaptują się do przedszkola łatwo i szybko i są też dzieci, które mają w tym zakresie duże trudności. Okres adaptacji może trwać od ok. 2 tygodni do nawet 3 miesięcy. Jest to czas niezwykle trudny dla każdego dziecka. Przeżywa ono lęk, kiedy trafia w nowe, nieznane mu środowisko, a w dodatku musi tam pozostać bez mamy i taty. Stres, który wtedy odczuwa w związku z rozstaniem może przybierać różne formy: od krzyku, płaczliwości, niegrzecznego zachowania w domu przez bóle brzucha, zaburzenia snu i łaknienia, zaburzenia fizjologiczne (np. dzieci, które bez problemu korzystają już z nocniczka nagle moczą się w dzień lub w nocy) aż po apatię. Najsilniejszy lęk dziecko przeżywa tuż przed i tuż po rozstaniu z rodzicem. Typowe są wtedy płacz i krzyk dziecka, długie, niekończące się uściski, czepianie się mamy lub taty, trzymanie ich za szyję, domaganie się zapewnień o miłości, czasem nawet histeria lub apatię. Trudności adaptacyjne wynikają m.in. z niedojrzałości i specyfiki układu nerwowego dziecka. Dzieci szybko się męczą, mają niską odporność na hałas, płacz innych dzieci, trudno im przyswoić ogromną ilość bodźców, których dostarcza przebywanie w grupie. Bodźce te sprawiają, że dzieciom trudno jest się skupić na jednej czynności. Poza tym wywołują one duże napięcie, którego dzieci nie potrafią rozładować.

Źródłem tych trudności jest też to, że dzieci w grupie są w zdecydowanie innej pozycji niż w domu. Muszą tu podporządkowywać się nowym zasadom, czekać na swoją kolej, dzielić się z innymi albo bronić samodzielnie swoich praw. Małe dziecko wkraczając do przedszkola musi od razu nawiązać dwa typy interakcji wymagających zróżnicowanych zachowań i umiejętności. Jeden typ to: dziecko - inni ludzie (nauczyciele, obsługa, rówieśnicy), drugi to dziecko - środowisko przedmiotowe. W interakcjach podmiotowych dziecko najpierw poznaje dorosłych pracujących w grupie. Drugi kierunek nawiązywanych interakcji to dziecko - rówieśnicy. W pierwszych dniach spotykają się nieznane sobie dzieci w nieznanym środowisku. Rozłąka z najbliższymi i nowa sytuacja bardzo absorbuje dziecko, a zachwiane poczucie bezpieczeństwa nie sprzyja nawiązywaniu kontaktów z rówieśnikami, którzy też zresztą mają podobne problemy. Dziecko w tej sytuacji bardziej preferuje kontakty z dorosłymi. Z danych o rozwoju społecznym 3-latka wiemy, że jest ono na początku drogi uspołeczniania się. Dzieci w tym wieku nie są w stanie dłużej współdziałać ze sobą, uzgadniać planów wspólnej zabawy. Nawiązują jednak krótkotrwałe kontakty werbalne i pozawerbalne, które w pewnym stopniu je satysfakcjonują. Dopiero pod wpływem dłuższego, wspólnego pobytu rozwijają się późniejsze kontakty, zawiązują pierwsze przyjaźnie, a interakcje stają się atrakcyjne. Bardzo ważnym czynnikiem mającym wpływ na samopoczucie dziecka w przedszkolu ma zakres jego samoobsługi. Samodzielność w zaspokajaniu podstawowych potrzeb ułatwia dziecku adaptację do przedszkola. Umiejętności samoobsługowe zależą od predyspozycji samego dziecka i od stylu wychowawczego rodziny. Jeżeli dziecko jest sprawne i samodzielne to jego zależność od osób dorosłych maleje, nie oczekuje pomocy od innych, a to wszystko sprzyja lepszemu przystosowaniu.

SPOSOBY PRZYGOTOWANIA DZIECKA DO PRZEDSZKOLA -PRAKTYCZNE PORADY DLA RODZICÓW
  1. Poznanie przedszkola, do którego będzie uczęszczało dziecko
    • oglądanie sal, zabawek, kontakt z nauczycielami
  2. Czytanie dzieciom opowiadań, bajek, w których bohaterowie uczęszczają do przedszkola.
  3. Rozwijanie u dzieci umiejętności samoobsługowych w zakresie:
    • jedzenia,
    • mycia,
    • ubierania,
    • korzystania z toalety.
  4. Przy przedszkolnych pożegnaniach należy być uśmiechniętym i spokojnym, gdyż z twarzy rodziców dziecko szybko potrafi odczytać niepokój, dobre i złe emocje.
    • poranek powinien być tak zorganizowany, by wystarczyło czasu na przytulenie dziecka, wyszeptanie do ucha "kocham cię"; czułe pożegnanie w domu a potem w przedszkolu.
    • pożegnanie dziecka w przedszkolu powinno odbywać się bez pośpiechu, ale również bez zbytniego przedłużania momentu rozstania, gdyż wzmaga ono w dziecku negatywne uczucia.
    • jeżeli mamie rozstanie z dzieckiem sprawia większe trudności, postarajmy się, aby dziecko do przedszkola odprowadzał tatuś. Rozstania z tatusiami przebiegają łagodniej, co wynika zapewne z większej stanowczości i opanowania emocji.
    • dziecko należy odbierać punktualnie.
  5. Ulubiona zabawka (maskotka, książka) przyniesiona z domu pomoże dziecku w adaptacji, stworzy poczucie bezpieczeństwa.
  6. Uświadomienie dziecku zalet przedszkola:
    • nowi koledzy,
    • ciekawe zabawy,
    • nauka wierszyków, piosenek.
  7. Należy rozmawiać z dzieckiem o wydarzeniach przedszkolnych. Zainteresowanie ze strony rodziców pobudza zainteresowanie dziecka oraz wzmaga w nim poczucie, że przedszkole jest czymś znaczącym, czymś ważnym.
    • rozmowy z dzieckiem na temat minionego dnia. Nie należy być zbyt natarczywym, należy pozwolić dziecku mówić o tym, co jest dla niego istotne, czym w danej chwili chce się podzielić.
    • już od pierwszych dni rodzice powinni zauważać najmniejsze sukcesy dziecka, ewentualne porażki bagatelizować
    • w początkowym okresie lepiej odbierać dziecko wcześniej, ponieważ 3-latek ma inne poczucie czasu i okres przebywania poza domem wydaje mu się bardzo długi.
  8. Uczęszczanie do przedszkola powinno być traktowane, jako naturalna czynność. Rodzice powinni być konsekwentni, gdyż przerwanie tego rytmu przedłuża okres adaptacji.
  9. W procesie adaptacji bardzo istotna jest współpraca rodziców z nauczycielami. Wszelkie opinie nauczycielek wynikają z troski o dobro dziecka, gdyż przedszkole jest partnerem rodziców we właściwym kształtowaniu osobowości dziecka.
Drodzy Rodzice, mam nadzieję, iż podane przeze mnie wskazówki pomogą wam przetrwać ten jakże trudny okres adaptacji dziecka do warunków przedszkolnych. Przedszkole jest ważnym i potrzebnym elementem w rozwoju społecznym Waszej pociechy. Jest to profesjonalne środowisko edukacyjno-wychowawczo-opiekuńcze, które zapewnia jak najlepsze warunki do wszechstronnego rozwoju każdemu dziecku. Służą temu indywidualne plany pracy z dziećmi, programy autorskie oraz inne metody i formy pracy a także innowacje pedagogiczne. Tu dziecko zdobędzie nowe wiadomości, umiejętności i doświadczenia, którymi będzie się dzieliło z innymi rówieśnikami i domownikami. Musicie być Państwo przygotowani na to, że dla wielu dzieci pierwsze kontakty z przedszkolem są źródłem przykrych napięć emocjonalnych utrudniających im przystosowanie. Jednak przedszkole jest dobrym środowiskiem do uczenia dziecka niezależności i uspołecznienia. Kontakty z rówieśnikami uczą norm współżycia i respektowania grupy społecznej. Dziecko szybciej się do niego przystosuje i zniesie niedogodności życia zbiorowego, gdy będzie go postrzegało, jako bezpieczne i atrakcyjne dla siebie. Do tego też będziemy dążyć w swojej pracy wychowawczej i dydaktycznej. To, jak my-dorośli podejdziemy do procesu adaptacji dziecka w przedszkolu, będzie miało ogromny wpływ na jego komfort psychiczny i poczucie bezpieczeństwa w tej nowej sytuacji. Jestem pewna, że już wkrótce, będziecie dumni ze swoich pociech. Czego wam szczerzę życzę.

<Anna Dryżałowska
psycholog